W niedzielę wnuczka, lat siedem, bawiła się u mnie karteczkami samoprzylepnymi. Po obiedzie były wszędzie: żółte na kredensie i pianinie Legnica, różowe na szafie po mojej mamie i na telewizorze. Zapytałam, co to za zabawa. "Żółte są mamy, a różowe cioci Agi - tak jak mówiły w samochodzie".
Karteczki wisiały jeszcze we wtorek. Nie zdjęłam ani jednej. Chodziłam po mieszkaniu ze ścierką i wycierałam kurze dookoła nich, ostrożnie, jakby to były czyjeś zdjęcia, których nie wolno ruszać.
Żółta na kredensie, krzywo, na wysokości oczu siedmiolatki. Żółta na pianinie, tuż nad złotym napisem "Legnica". Różowa na telewizorze. I różowa na szafie - tej ciężkiej, dębowej, po mamie, z lustrem w środkowych drzwiach, które od pół wieku odrobinę wydłuża twarz.
W niedzielę był Dzień Matki. Monika odebrała Agę z dworca, bo Aga przyjechała z Wrocławia porannym pociągiem, i przyjechały do mnie razem, z Zuzią na tylnym siedzeniu. Ugotowałam rosół, zrobiłam schab ze śliwką, upiekłam sernik.
Dostałam tulipany, krem do rąk i laurkę z napisem "BABCIA NAJLEPSZA", na której Zuzia narysowała mnie przy pianinie. Po obiedzie siedziałyśmy przy kawie, a mała zniknęła w dużym pokoju z bloczkiem karteczek, który znalazła w szufladzie pod telefonem.
- Zuziu, a co ty tam robisz? - zawołałam, kiedy zobaczyłam różowy kwadracik w lustrze szafy.
- Bawię się - odpowiedziała z powagą, z jaką dzieci mówią najgorsze rzeczy. - Żółte są mamy, a różowe cioci Agi. Tak jak mówiły w samochodzie.
Przy stole zrobiło się cicho. Aga pochyliła się nad filiżanką, jakby szukała czegoś na dnie. Monika wstała tak gwałtownie, że krzesło zgrzytnęło o panele.
- Zuzia, ubieramy się. Mamo, my już naprawdę musimy, Aga ma pociąg o szóstej.
Aga miała pociąg o ósmej. Wiedziałam, bo sama sprawdzałam jej rozkład w piątek wieczorem.
Wyszły w dwadzieścia minut. Karteczek nikt nie zdjął - ani one, ani ja.
Złość przyszła w poniedziałek rano, kiedy otworzyłam szafę po bluzkę i w lustrze, zamiast mojej twarzy, zobaczyłam różowy kwadrat. Siedemdziesiąt jeden lat. Sama chodzę na targ, sama płacę rachunki, w czwartki uczę Zuzię gam na tym samym pianinie, na którym przez czterdzieści lat przygotowywałam dzieci z podstawówki na Zaodrzu do akademii szkolnych. A moje córki w samochodzie, w drodze na obiad z okazji Dnia Matki, podzieliły między siebie moje meble.
We wtorek zamiast złości przyszedł wstyd. Bo ta szafa.
Kiedy dwadzieścia dwa lata temu umarła mama, mój Jerzy pożyczył od szwagra żuka i dzień po pogrzebie przywieźliśmy szafę tutaj, do Opola. Halina, moja młodsza siostra, też ją chciała. Powiedziała to przy stypie, a ja odpowiedziałam, że mama obiecała ją mnie. Może obiecała. Może tylko tak mi się wydawało, bo to ja przez ostatnie dwa lata jeździłam do niej co tydzień. Halina nie odzywała się do mnie osiem lat. Teraz dzwonimy do siebie na imieniny i na święta, rozmowy trwają cztery minuty.
Monika miała wtedy dwadzieścia cztery lata, Aga dwadzieścia. Stały w przedpokoju, kiedy Jerzy z sąsiadem wnosili szafę po schodach na trzecie piętro. Widziały wszystko.
W środę zadzwoniła Monika.
- Mamo, ty jeszcze nie zdjęłaś tych karteczek, prawda? - zapytała bez "dzień dobry".
- Nie.
- To nie tak, jak myślisz. - Westchnęła ciężko. - Pamiętasz, co było z ciocią Haliną? My z Agą wtedy, jeszcze na pogrzebie babci, obiecałyśmy sobie, że u nas tak nie będzie. Że wszystko ustalimy wcześniej, spokojnie, żeby potem nie skakać sobie do gardeł. No i w samochodzie... zaczęło się od tego, że Zuzia chce chodzić na lekcje do szkoły muzycznej. I że jak kiedyś, to pianino... A Aga powiedziała, że ona by chciała tylko szafę po babci, bo pamięta, jak się w niej chowała. A telewizor to był żart, mamo. Aga powiedziała, że weźmie telewizor, żeby było po równo.
Nie wiedziałam, czy się śmiać, czy płakać.
- Ustalałyście beze mnie - powiedziałam tylko.
- A jak z tobą zacząć? - W jej głosie było więcej zmęczenia niż pretensji. - Ile razy próbowałam rozmawiać o tym, co dalej, to mówiłaś, że masz się dobrze i nie ma o czym gadać. Mamo, ja nie chcę twoich mebli. Ja nie chcę się kiedyś pokłócić z Agą.
Długo siedziałam potem przy kredensie z telefonem na kolanach. Miała rację, i to bolało bardziej niż te karteczki. Przez dwadzieścia dwa lata nie chciałam o niczym rozmawiać. Ani z córkami, ani z Haliną.
W czwartek, po lekcji z Zuzią, wybrałam numer siostry. Nie były imieniny ani święta, więc odebrała zaniepokojona.
- Teresa? Coś się stało?
- Halinko, chcę ci oddać szafę po mamie. Zięć ma przyczepkę, przywieziemy ją do Kędzierzyna w przyszłym tygodniu.
Po drugiej stronie zapadła cisza tak długa, że pomyślałam, że rozłączyło.
- Ja nie mam gdzie jej postawić - powiedziała w końcu Halina. A potem, ciszej: - Ja nigdy nie chciałam tej szafy, Teresa. Chciałam, żebyś mnie zapytała.
Tego zdania nie zapomnę do końca życia.
W sobotę nakryłam do stołu na sześć osób. Aga przyjechała, choć nie musiała. Monika z Zuzią. I Halina, którą Bartek, mój zięć, przywiózł z Kędzierzyna. Na środku stołu, obok sernika, położyłam nowy bloczek karteczek. Zielonych.
- Zielone są moje - powiedziałam. - Na razie wszystko w tym mieszkaniu jest zielone. Ale skoro mamy rozmawiać, to rozmawiajmy tutaj, przy mnie, a nie w samochodzie.
Aga zaczerwieniła się aż po szyję. Monika parsknęła nerwowym śmiechem, a potem się rozpłakała. Halina siedziała wyprostowana, z rękami na kolanach, i patrzyła na szafę.
Rozmawiałyśmy do wieczora. O pianinie, które zostaje u mnie, dopóki Zuzia przychodzi na lekcje, a potem pójdzie do niej - i że pójdę z tym do notariusza, żeby obie miały to czarno na białym. O szafie, która dostanie się Adze, ale dopiero wtedy, kiedy Halina powie, że się zgadza.
Halina powiedziała to po trzecim kawałku sernika i dodała, że w środkowej szufladzie mama trzymała cukierki przed nami obiema, a my myślałyśmy, że żadna o tym nie wie. Śmiałyśmy się jak dziewczynki. Telewizor zostawiłyśmy bez decyzji. Aga stwierdziła, że jej się już odechciało.
Wieczorem, kiedy wszyscy się ubierali, Zuzia wzięła ze stołu zieloną karteczkę, podeszła do mnie i przykleiła mi ją na rękaw.
- Bo babcia też jest moja - oznajmiła.
Ta karteczka do dziś wisi na lustrze szafy po mamie. Jedyna, której nie zdjęłam.
var adsinserter = adsinserter || {};
adsinserter.tags = ['fulladsnew'];