Mąż umarł w lutym. W kwietniu na jego telefon zadzwoniła pani z salonu sukien komunijnych w Kaliszu: sukienka dla Mai czeka do odbioru, zaliczka wpłacona w styczniu. Nasza jedyna wnuczka ma na imię Lena i do komunii szła dwa lata temu

Mąż umarł w lutym. W kwietniu na jego telefon zadzwoniła pani z salonu sukien komunijnych w Kaliszu: sukienka dla Mai czeka do odbioru, zaliczka wpłacona w styczniu. Nasza jedyna wnuczka ma na imię Lena i do komunii szła dwa lata temu.

Telefon Bogdana zadzwonił, kiedy obierałam ziemniaki. Leżał na parapecie, podpięty do ładowarki, jak co wieczór od dwóch miesięcy. Wytarłam ręce w ścierkę i patrzyłam na wyświetlacz. Nieznany numer, kierunkowy 62.

Nikt już do niego nie dzwonił. Abonament płaciłam dalej tylko dlatego, że nie umiałam pójść do salonu operatora i powiedzieć: proszę wyłączyć, mąż nie żyje. Czasem wieczorem dzwoniłam na jego pocztę głosową, żeby usłyszeć: "Bogdan, nie mogę teraz rozmawiać, oddzwonię".

- Słucham.

- Dzień dobry, salon "Biała Chwila" z Kalisza. Pan Bogdan? A, to pewnie żona. Dzwonię, że sukienka dla Mai gotowa, rękawki skrócone, tak jak pan prosił. Zostało sześćset złotych do dopłaty, trzysta zaliczki mąż wpłacił w styczniu. Odbiór najpóźniej do dziesiątego maja, bo komunia siedemnastego, prawda?

Stałam z nożem w ręce. Woda z garnka syczała na palniku.

- Mój mąż zmarł w lutym.

Cisza. Potem ciche "o Jezu, przepraszam".

- I to jakaś pomyłka - dodałam. - Nasza wnuczka ma na imię Lena. Do komunii szła dwa lata temu.

- Ale pan był u nas osobiście. Z małą na mierzeniu. Taka ruda, piegowata, śmiała się, że dziadek zna się na koronkach jak ona na wędkach.

Rozłączyłam się bez "do widzenia". Pierwszy raz w życiu.

Lena jest blondynką, po Magdzie. U nas nikt nie jest rudy. Nikt, poza Bogdanem sprzed czterdziestu lat, zanim wyłysiał. Na naszym zdjęciu ślubnym miał na głowie miedź.

Wyłączyłam gaz i usiadłam. Kalisz. Bogdan jeździł w tamtą stronę raz w miesiącu, od kiedy trzy lata temu przeszedł na emeryturę. Na ryby nad Jeziorsko, z Heńkiem z drugiej klatki. Wracał w niedzielę wieczorem z pustą siatką, bo "nie brało". Nie brało prawie nigdy. Śmiałam się z niego, że ryby w całym województwie łódzkim znają go z twarzy.

Zadzwoniłam do Heńka. Odebrał po pierwszym sygnale, jakby czekał.

- Heniu, powiedz mi jedno. Bogdan łowił z tobą?

Pauza. Za długa.

- Jola, ja nie jestem od tego.

- A od czego jesteś? - głos mi się łamał. - Czterdzieści lat jadłeś u nas na imieninach.

- Jeździł ze mną do Warty. Dalej sam. Ja nie pytałem, przysięgam ci. On tylko prosił, żebym, jakby co, mówił, że łowimy razem.

Kod do telefonu znałam - data urodzin Magdy, Bogdan używał jej wszędzie, nawet do kłódki na działce. W kontaktach, między "Hydraulik Staszek" a "Kardiolog rejestracja", była "Justa".

Ostatnia wiadomość od niej przyszła dwudziestego marca: "Dobrze. Rozumiem. Nie będę już pisać". Wcześniej, przez cały luty i marzec: "Tato, odbierz". "Tato, czy coś się stało?". "Maja pyta, czy przyjedziesz na przymiarkę butów". A jeszcze wcześniej, w styczniu, zdjęcie. Mój Bogdan w swojej brązowej kurtce, przed lustrem w salonie, a obok dziewczynka w białej sukience, ruda jak wiewiórka. Podpis: "Dziadek zatwierdził".

Tato.

Tej nocy siedziałam nad tym telefonem do drugiej. Napisałam w końcu najprościej, jak umiałam: "Dzień dobry. Tu Jolanta, żona Bogdana. Bogdan zmarł 9 lutego. Przepraszam, że dowiaduje się Pani w ten sposób". Odpowiedź przyszła o czwartej nad ranem: "Czy możemy się spotkać? Ja nie wiedziałam. Myślałam, że on nas zostawił".

W pociągu do Kalisza wróciło do mnie coś, czego nie dotykałam od trzydziestu lat. Rok dziewięćdziesiąty trzeci. Bogdan jeździł wtedy dostawczakiem z hurtowni, trasy na Kalisz i Ostrów.

Któregoś wieczoru usiadł na brzegu wersalki i powiedział, że była kobieta, ale już koniec. Wyrzuciłam go na dwa tygodnie do matki. Wrócił, bo Magda miała pięć lat i co wieczór pytała o tatę. Przez rok nie dałam się dotknąć. Potem jakoś poszło. Nigdy więcej o tym nie rozmawialiśmy. Byłam pewna, że to koniec tej historii.

Justyna czekała w kawiarni przy rynku. Trzydzieści parę lat, kucyk w kolorze rdzy, polar z logo marketu - przyszła prosto po zmianie. Zanim zdążyłam usiąść, powiedziała:

- Ja nie po spadek. Żeby pani wiedziała od razu. W akcie urodzenia mam ojca nieznanego. Mama tak chciała. Nic mi się nie należy i nic nie chcę.

- Nie przyjechałam rozmawiać o spadku.

- To po co?

Nie wiedziałam. Naprawdę nie wiedziałam. Zamówiłam herbatę, której potem nie tknęłam.

Opowiadała, skubiąc serwetkę. Matka powiedziała jej prawdę dopiero przy kłótni, kiedy Justyna miała dwadzieścia pięć lat i sama była w ciąży. Znalazła go przez dawną hurtownię. Przyjechał w następnym tygodniu.

- Siedział tu, przy tym stoliku, i płakał. Obcy facet w brązowej kurtce. - Uśmiechnęła się krzywo. - Wiedział o mnie od początku. Mama mu powiedziała, jak już była w ciąży, ale on miał was. Mama nie chciała ani jego nazwiska, ani pieniędzy. Była dumna.

- Dlaczego mi nie powiedział? Przez te siedem lat? - zapytałam.

Justyna długo patrzyła w okno.

- Mówił, że raz mu pani wybaczyła. I że drugi raz nie ma prawa o to prosić. - Wzruszyła ramionami. - Myślałam, że to wymówka. Że się mnie wstydzi. A potem przestał odbierać i już wiedziałam, że tak.

Wyjęłam z torebki jego telefon i położyłam na stole. Patrzyła na niego tak, jakby mógł zaraz zadzwonić.

- Leżał w szufladzie, rozładowany - powiedziałam. - Przez trzy tygodnie po pogrzebie nawet go nie dotknęłam. Pani wiadomości dochodziły do pustego mieszkania.

Wtedy się rozpłakała. Nie głośno. Tak, jak płaczą kobiety, które nauczyły się płakać w łazience przy puszczonej wodzie, żeby dziecko nie słyszało.

- Maja wie od wczoraj - wyszeptała. - Całą noc płakała. A rano zapytała, czy teraz nie będzie sukienki. I tak się zawstydziła tego pytania, że uciekła do pokoju.

Wstałam, zanim zdążyłam się zastanowić.

- Gdzie jest ten salon?

Pani w salonie poznała mnie po głosie, zanim się przedstawiłam. Zapłaciłam sześćset złotych z koperty, którą odkładałam na nowy nagrobek. Ręce mi się trzęsły, kiedy podawałam Justynie białe pudło przewiązane wstążką. Ona trzymała je jak coś, co może się stłuc.

- Nie musi pani - powiedziała.

- Nie muszę - odpowiedziałam. - Ale on już nie może.

Siedemnastego maja stałam w kościele na samym końcu, przy kropielnicy. Maja szła w drugiej parze. Rękawki rzeczywiście były skrócone, do łokcia, i rzeczywiście miała ruchliwe łokcie. Bogdan zawsze widział takie rzeczy.

Po mszy przecisnęła się do mnie między rodzinami robiącymi zdjęcia.

- Pani to babcia Jola? - zapytała, mrużąc oczy od słońca. - Dziadek mówił, że pani piecze najlepszy sernik na świecie. I że kiedyś panią przywiezie.

Nie wiem, co jej odpowiedziałam. Pamiętam tylko, że kucnęłam i poprawiłam jej wianek, który zjechał na bok.

Nie wybaczyłam Bogdanowi. Może kiedyś. Złoszczę się na niego codziennie, przy zmywaniu, przy podlewaniu pelargonii, które zawsze on podlewał. Siedem lat jeździł "na ryby" i wracał do mnie z pustą siatką, a ja się śmiałam. Ale tej dziewczynce w białej sukience nie miałam czego wybaczać.

Magdzie powiedziałam tydzień później, przy herbacie. Milczała długo. Potem zapytała cicho:

- Mamo, a ona... jaka jest?

W czerwcu poszłam wreszcie do salonu operatora i wyłączyłam numer Bogdana. Przedtem przepisałam z jego telefonu do swojego jeden kontakt. Justa. var adsinserter = adsinserter || {}; adsinserter.tags = ['fulladsnew'];