Mąż umarł w kwietniu, jego telefon trzymam włączony, bo są w nim nagrania wnuków. W maju przyszedł esemes z pensjonatu w Łebie: "Panie Zbyszku, jak co roku domek nr 4 na drugą połowę lipca, dla dwóch osób - potwierdzamy?"

Mąż umarł w kwietniu, jego telefon trzymam włączony, bo są w nim nagrania wnuków. W maju przyszedł esemes z pensjonatu w Łebie: "Panie Zbyszku, jak co roku domek nr 4 na drugą połowę lipca, dla dwóch osób - potwierdzamy?". W drugiej połowie lipca mąż co roku jeździł z kolegami na ryby nad Zalew Wiślany.

Siedziałam przy kuchennym stole i po raz kolejny puszczałam ten sam filmik. Kubuś w za dużym kasku rowerowym krzyczy "Dziadziu, patrz, bez rąk!", a Zbyszek za kadrem śmieje się tak, że obraz skacze.

Dwanaście sekund. Oglądałam je codziennie od pogrzebu. Właśnie dlatego co wieczór podłączałam jego komórkę do ładowarki, jakby on miał jeszcze z niej do kogoś zadzwonić.

Telefon zawibrował mi w dłoni. Wiadomość od numeru zapisanego jako "Pensjonat Bałtyk Łeba".

"Panie Zbyszku, jak co roku domek nr 4 na drugą połowę lipca, dla dwóch osób - potwierdzamy? Pozdrawiamy, Grażyna."

Przeczytałam raz. Potem drugi. Herbata z cytryną stygła w szklance, a ja patrzyłam na te trzy słowa: "jak co roku".

Druga połowa lipca. Od ośmiu lat Zbyszek w drugiej połowie lipca pakował wędki, termos i skrzynkę z przynętami do bagażnika skody i jechał z Heńkiem nad Zalew Wiślany, do Kątów Rybackich. Dwa tygodnie. Dzwonił co wieczór, krótko, że brało albo nie brało. Wracał opalony, z wędzonymi węgorzami zawiniętymi w gazetę i z tym swoim "Jolka, takiego sezonu to jeszcze nie było".

W Łebie, o ile wiedziałam, nie był nigdy w życiu.

Kliknęłam w numer, zanim zdążyłam pomyśleć. Palce mi się trzęsły tak, że za pierwszym razem trafiłam w zły przycisk.

- Pensjonat Bałtyk, słucham?

- Dzień dobry. Dzwonię w sprawie domku numer cztery. Męża. Zbigniewa.

- A, pan Zbyszek! No i co, w tym roku też z panią Elą? Bo ja już myślałam, że...

Urwała. Pewnie coś usłyszała w mojej ciszy.

- Przepraszam, a z kim ja rozmawiam?

- Z żoną - powiedziałam. - Mąż zmarł w kwietniu.

Po drugiej stronie zapadła cisza tak długa, że słyszałam w tle mewy.

- Bardzo mi przykro, proszę pani - wydusiła w końcu. - Ja... ja to anuluję. Przepraszam.

Rozłączyła się pierwsza. A ja siedziałam w kuchni naszego mieszkania na Zazamczu, czterdzieści trzy lata po ślubie, i w głowie miałam tylko jedno imię.

Ela.

Nie spałam tej nocy. Rano, zamiast na cmentarz, poszłam na ogródki działkowe za torami, gdzie Heniek od świtu dłubał przy pomidorach. Znali się ze Zbyszkiem od zawsze - razem jeździli autobusami w MPK, razem przeszli na emeryturę, razem łowili. Na pogrzebie Heniek płakał jak dziecko.

Zobaczył mnie przy furtce i od razu odłożył motykę. Chyba wiedział, zanim otworzyłam usta.

- Heniek, kto to jest Ela?

Usiadł ciężko na ławce pod altanką. Długo wycierał ręce o spodnie.

- Jolka, siądź...

- Nie będę siadać. Kto to jest Ela i dlaczego mój mąż jeździł z nią do Łeby, kiedy miał być z tobą na rybach?

- Bo był ze mną. Na początku. - Podniósł na mnie oczy i było w nich tyle wstydu, że to ja odwróciłam wzrok. - Pierwsze dwa lata naprawdę jeździliśmy razem. Poznał ją w Kątach, w sklepie rybnym, przyjeżdżała tam do siostry. Gadali, śmiali się. A następnego lata powiedział mi, że on już nad Zalew nie jedzie. Że jakby co, to jest ze mną.

- I jak dzwoniłam do ciebie, kiedy on nie odbierał...

- To mówiłem, że Zbyszek poszedł spać. Albo że siedzi na łódce.

Pokiwałam głową. Przypomniałam sobie te wieczory. Zawsze mi było trochę głupio, że się narzucam.

- Osiem lat, Heniek.

- Prosił mnie. Mówił, że to nic takiego, że samo przejdzie. A potem już było za późno. Jakbym ci powiedział po trzech latach, to byś zapytała, czemu nie po roku. Ja nie wiedziałem, co gorsze, Jolka. Naprawdę nie wiedziałem.

Wstałam. Przy furtce jeszcze się odwróciłam.

- A węgorze?

- Kupował w Łebie, w wędzarni przy porcie - powiedział cicho. - Mówił, że i tak nie odróżnisz.

W domu po raz pierwszy otworzyłam w jego telefonie coś innego niż galerię. Wiadomości. Szukać nie musiałam długo. "Edek wędkarz". Ostatnie esemesy przyszły w kwietniu, kilka dni po jego śmierci. "Zbyszku, czemu nie odbierasz?" "Martwię się." A potem, tydzień później, jedno długie zdanie: "Przeczytałam nekrolog na stronie parafii, przepraszam, nie będę już pisać."

I wtedy ją sobie przypomniałam. Kobieta w granatowym płaszczu, która stała na pogrzebie pod lipą, z dala od wszystkich. Położyła na skraju grobu białe róże i odeszła, zanim ksiądz skończył. Myślałam, że to ktoś z dawnej zajezdni.

Napisałam do niej tego samego wieczoru. "Jestem Jolanta, żona Zbigniewa. Chcę się z panią spotkać." Odpowiedź przyszła po dwóch dniach. Toruń, kawiarnia przy Rynku Staromiejskim, czwartek, jedenasta.

Pojechałam autobusem. Magdzie powiedziałam, że jadę do lekarza.

Elżbieta była już na miejscu. Starsza, niż sobie wyobrażałam - po sześćdziesiątce jak ja, krótkie włosy, porządnie wyprasowana bluzka, obrączka na prawej ręce. Wdowa. Przed nią stała nietknięta kawa, a w palcach miętosiła serwetkę, aż zrobiła się z niej kulka.

- Nie wiem, co pani powiedzieć - zaczęła.

- To niech pani powie, jak to było.

Mówiła cicho, nie podnosząc oczu. Że męża pochowała dwanaście lat temu, że córka w Gdańsku ma swoje życie, że w bloku przez cały tydzień potrafiła się do nikogo nie odezwać. Że Zbyszek naprawił jej na tym pierwszym wyjeździe zacinające się drzwi od domku i był z tego dumny jak chłopak. Że dzwonił do niej raz w tygodniu, w czwartki, z parkingu pod Biedronką.

- Nigdy nie mówił o pani źle - powiedziała nagle. - Ani razu. Mówił tylko, że w domu wszystko jest jak trzeba. I że on tam w sumie nie jest do niczego potrzebny.

Zabolało to bardziej niż Łeba. Bo przypomniałam sobie, ile razy wyjmowałam mu z ręki śrubokręt. "Zostaw, Zbyszek, ja to zrobię szybciej." Trzydzieści lat uczyłam matematyki. Rachunki, wywiadówki, komunie, imieniny - wszystko miałam policzone i poukładane. Nie musiał nic. Myślałam, że to dla niego wygoda.

Ale to nie znaczyło, że miał prawo. Nie znaczyło, że mógł mnie okłamywać osiem lipców z rzędu, przywozić mi kupione węgorze i patrzeć, jak je jem.

- Dwa tygodnie w roku - powiedziała Elżbieta. - Tyle miałam. Pani miała resztę.

- Ja miałam czterdzieści trzy lata - odpowiedziałam. - A pani miała mój lipiec.

Nie płakałyśmy. Tylko ona w końcu zapytała, czy jej nienawidzę. Powiedziałam, że nie wiem. I to była prawda.

Zapłaciłam za obie kawy. Sama nie wiem dlaczego.

Wieczorem zadzwoniłam do Łeby.

- Pani Grażyno, to znowu ja, żona pana Zbigniewa. Proszę nie anulować tego domku. Druga połowa lipca, dla dwóch osób. Przyjadę z siostrą.

W słuchawce znowu zrobiło się cicho. A potem pani Grażyna powiedziała tylko:

- Przygotuję dla pań najlepszą pościel.

Pojechałyśmy z Krystyną. Domek numer cztery stał najbliżej wydm, miał niebieskie okiennice i drzwi, które otwierały się bez najmniejszego skrzypnięcia. Pierwszego dnia długo stałam w progu i patrzyłam na nie.

Trzeciego dnia poszłam do wędzarni przy porcie. Kupiłam węgorza, rozwinęłam go z papieru na ławce i zjadłam połowę, patrząc na kutry.

Heniek miał rację. Nie odróżniłabym.

Magdzie nic nie powiedziałam i nie powiem. Dla wnuków dziadek ma zostać tym, który się śmieje za kadrem, kiedy Kubuś jedzie bez trzymanki. Z jego telefonu usunęłam "Edka wędkarza" razem z całą rozmową. Filmiki zostały.

Ładuję go dalej co wieczór. Tylko że teraz już wiem, co w nim było - i wiem, co z tego postanowiłam zatrzymać. var adsinserter = adsinserter || {}; adsinserter.tags = ['fulladsnew'];