Mąż zmarł w październiku. Tydzień później kurier przywiózł paczkę zaadresowaną na jego nazwisko - w środku sweter w jego rozmiarze i bilecik: "Żebyś nie marzł na działce. Twoja Krysia". Nie mamy żadnej działki.
Gdyby nie ten kurier, pewnie do końca życia wspominałabym Bogdana tak, jak wspominają go wszyscy - ciepło, ze smutkiem, z przekonaniem, że znałam go lepiej niż ktokolwiek na świecie. Ale kurier zadzwonił domofonem w piątek, tydzień po pogrzebie, i od tamtej chwili wszystko, co wiedziałam o własnym mężu, zaczęło się kruszyć jak tynk ze starej ściany.
Stałam w przedpokoju z paczką w rękach. Karton lekki, niewielki, nadany z poczty w Puławach. Puławy? Nie znaliśmy nikogo z Puław. Otworzyłam ostrożnie, bo miałam jeszcze tę nawykową myśl - Bogdan pewnie coś zamówił przed śmiercią, trzeba sprawdzić, może trzeba odesłać.
W środku leżał sweter. Granatowy, wełniany, w sam raz na niego - rozmiar XL, bo Bogdan miał szerokie ramiona, jeszcze z lat, kiedy pracował jako mechanik w zajezdni autobusowej. Pod swetrem bilecik na karteczce w kwiatki, pisany ręcznie, drobnym, starannym pismem: "Żebyś nie marzł na działce. Twoja Krysia".
Przeczytałam to trzy razy. Potem usiadłam na taborecie w kuchni i przeczytałam jeszcze raz. Krysia. Twoja Krysia. Nie mamy żadnej działki - nigdy nie mieliśmy. Bogdan twierdził, że nie znosi grzebania w ziemi, że ma dość brudzenia się po godzinach, że od tego ma mnie i moje doniczki na balkonie. Trzydzieści pięć lat małżeństwa, dwie dorosłe córki, wspólne konto, wspólna sypialnia, wspólne sobotnie zakupy w Leclercu. I Krysia. Twoja Krysia.
Przez pierwszy dzień nie robiłam nic. Chodziłam po mieszkaniu, podlewałam kwiaty, ogrzewałam sobie rosół od sąsiadki Wandy, oglądałam telewizję, gasząc dźwięk. W głowie kręciło mi się jedno pytanie: od kiedy? Bo "twoja Krysia" nie pisze się do kogoś po jednym spotkaniu. Tak pisze kobieta, która czuje się czyjaś. I czuje, że ten ktoś jest jej.
Sięgnęłam po telefon Bogdana dopiero w niedzielę rano. Leżał w szufladzie komody, wyłączony od dnia pogrzebu. Córki chciały go oddać, ale ja powiedziałam - poczekajcie, może ktoś jeszcze zadzwoni. I miałam rację, tylko inaczej, niż myślałam.
Nie znałam hasła. Próbowałam daty urodzin, rocznicę ślubu, PESEL. Nic. Dopiero imiona córek jedno po drugim - MagdaJoasia - i telefon się otworzył. Lista kontaktów krótka, Bogdan nie był towarzyski. Przewinęłam do K. Krystyną zapisane w kontaktach, ale w ostatnich wiadomościach - "Krysiu, będę w sobotę koło dziesiątej". "Dobrze, ugotuję żurek". "Kupiłem deski na altanę, przyjadę wcześniej".
Soboty. Bogdan w soboty rano wychodził "na giełdę samochodową" albo "pomóc Zdziśkowi przy garażu". Wracał po południu, spokojny, czasem pachnący dymem z ogniska. Pytałam - co na giełdzie? A nic ciekawego, Elżbieta, same złomy. I szedł pod prysznic.
Wiadomości sięgały trzech lat wstecz - dalej telefon nie przechowywał. Trzy lata regularnych sobót. Trzy lata żurku, desek na altanę, przesadzania porzeczek, naprawiania rynny. Trzy lata działki, której nie mieliśmy.
Zadzwoniłam do Krystyny w poniedziałek, z własnego numeru. Odebrała po trzecim sygnale. Głos spokojny, ciepły, odrobinę wyższy niż mój.
- Słucham?
- Dzień dobry, mówi Elżbieta. Żona Bogdana - powiedziałam i sama usłyszałam, jak dziwnie to brzmi. Żona Bogdana, który nie żyje od dwóch tygodni. Żona, która dzwoni do kobiety podpisującej się "Twoja Krysia".
Po drugiej stronie cisza. Długa, gęsta. Potem cichy oddech.
- Wiedziałam, że pani zadzwoni - powiedziała w końcu. - Sweter. Nadałam go, zanim... zanim się dowiedziałam. Przeczytałam nekrolog dopiero w czwartek.
Nie krzyczałam. Może powinnam, ale nie miałam siły. Byłam zmęczona - pogrzebem, papierami w ZUS-ie, kondolencjami sąsiadów, córkami, które dzwoniły co wieczór pytając, czy jem, czy śpię, czy nie potrzebuję, żeby która przyjechała.
- Kim pani jest dla mojego męża? - zapytałam.
Krystyna milczała chwilę.
- Miałam działkę w Puławach. Czterdzieści pięć metrów, porzeczki, trochę pomidorów, altana do rozbiórki. Mąż mi umarł osiem lat temu, sama nie dawałam rady. Bogdan pomagał. Najpierw raz, potem regularnie. Ja gotowałam, on naprawiał, co się dało.
- I tyle? - nie wierzyłam.
- Nie, nie tyle - powiedziała cicho. - Nie będę pani okłamywać. Nie tyle.
Więc jednak. Stałam przy oknie, patrzyłam na parking, na którym jeszcze stało nasze srebrne Renault, i myślałam, że ziemia powinna się pode mną zapaść, a ona się nie zapadała. Trzymałam się blatu kuchennego i słuchałam, jak obca kobieta z Puław mówi mi, że mój mąż - mój spokojny, milczący, solidny Bogdan - przez ostatnie lata prowadził drugie życie. Nie wielkie, nie spektakularne. Działkowe. Sobotnie. Z żurkiem i porzeczkami.
- Czy on... był szczęśliwy? - zapytałam, zanim zdążyłam się ugryźć w język.
- Nie wiem, czy szczęśliwy. Chyba spokojny. Mówił, że u pani w domu ma obowiązki, a u mnie może po prostu siedzieć.
To zdanie bolało bardziej niż wszystkie inne. Nie dlatego, że było okrutne - bo nie było. Dlatego, że było prawdziwe. Bo ja rzeczywiście cały czas od niego czegoś chciałam - napraw kran, zawieź Magdę, wyrzuć śmieci, idź po chleb, weź urlop, jedź z córkami nad morze.
A on jechał do Puław, siadał na plastikowym krześle pod jabłonką i po prostu siedział. Z kobietą, która niczego od niego nie chciała, bo miała na tyle mało, że samo jego przyjście było wystarczające.
Rozłączyłam się, nie wiedząc, co czuję. Złość? Trochę. Żal? Ogromny. Ale nie taki żal, jak po zdradzie z filmów - z krzykiem, biciem pięściami w poduszkę. Cichy żal, jak przeciąg w mieszkaniu, kiedy nie wiesz, które okno zostawiono uchylone.
Córkom nie powiedziałam. Magda jest w ciąży, Joasia właśnie dostała awans - nie będę im burzyć obrazu ojca. Dla nich Bogdan był dobry, ciepły, zawsze pod telefonem. I był. Tylko nie cały.
Sweter schowałam na dno szafy. Nie wyrzuciłam, bo wydaje mi się, że wyrzucenie byłoby kłamstwem w drugą stronę - udawaniem, że paczka nigdy nie przyszła, że Krysia nie istnieje, że Bogdan nie miał w sobie tego kawałka, o którym nic nie wiedziałam.
Czasem wieczorem wyciągam tę granatową wełnę, rozkładam na łóżku i patrzę. Duży, ciepły sweter, zrobiony z myślą o człowieku, który miał w nim siedzieć na działce pod jabłonką. Nie mieliśmy żadnej działki. Ale Bogdan - widocznie miał. var adsinserter = adsinserter || {}; adsinserter.tags = ['fulladsnew'];