Mąż co roku we wrześniu jeździ z parafią na rekolekcje do Lichenia - pięć dni, telefony zostają w autokarze.

Jak zawsze przywiózł mi różaniec i wodę święconą. Przy praniu wyjęłam mu z kurtki paragon ze smażalni we Władysławowie, z tego samego wtorku: dwa dorsze, dwie frytki, trzy lody w waflu.

Pralka nabierała już wody, kiedy przypomniałam sobie o kieszeniach. Zatrzymałam program, otworzyłam bęben i wyciągnęłam kurtkę Ryśka, jeszcze suchą. Trzydzieści pięć lat w księgowości robi swoje - niczego nie wypiorę, dopóki nie sprawdzę.

Kurtka pachniała smażeniną. Olejem i rybą. Przemknęło mi przez myśl, że w Licheniu przy bazylice pewnie też smażą.

W prawej kieszeni była paczka chusteczek i paragon złożony na czworo. Rozprostowałam go na pokrywie pralki, tak samo jak przez całe życie prostowałam faktury.

Smażalnia ryb, Władysławowo. Wtorek, piętnasty września, godzina 13:52. Dorsz smażony - dwa razy. Frytki - dwa razy. Lody w waflu - trzy sztuki. Płatność gotówką.

Stałam w łazience i liczyłam, chociaż nie było czego liczyć. Rysiek wyjechał w poniedziałek o świcie. Wrócił w piątek wieczorem, opalony i dziwnie cichy, z reklamówką, w której jak co roku leżał różaniec dla mnie i plastikowa Matka Boska z wodą święconą. Pięć dni rekolekcji z parafią na Bałutach, tą, w której się wychował. Ksiądz zbiera telefony do pudełka i zostawia je w autokarze, żeby nic nie rozpraszało modlitwy. Tak było od dziesięciu lat.

Dwa obiady. Trzy lody. Nie musiałam się nawet zastanawiać. Dwoje dorosłych i dziecko.

Rysiek był akurat u Kowalczyków z trzeciego piętra, naprawiał im pralkę. Nie zadzwoniłam. Poszłam do sypialni i zdjęłam z szafy pudełko po butach, w którym trzymałam jego różańce. Sama modlę się na różańcu po mamie, tamte tylko leżały. Ale różańca się nie wyrzuca.

Wysypałam je na kołdrę. Dziesięć. Cała dziesiątka, pomyślałam głupio, jakbym miała ją zaraz odmówić.

Założyłam okulary i wzięłam najnowszy. Przy krzyżyku wisiał mały medalik, któremu nigdy się nie przyglądałam - Matka Boża jak Matka Boża. Teraz obróciłam go pod lampką. Na odwrocie, drobnymi literkami: "M.B. Swarzewska - Królowa Polskiego Morza".

Drugi. Trzeci. Siódmy. Na każdym to samo.

Wpisałam "Swarzewo" w telefon, tak jak uczyła mnie wnuczka. Wyskoczyła mapa. Sanktuarium nad Zatoką Pucką, parę kilometrów od Władysławowa.

Przed każdym wyjazdem Rysiek powtarzał, że w razie czego mam dzwonić do kancelarii parafialnej, bo oni mają kontakt z księdzem. Przez dziesięć lat ani razu nie musiałam. Teraz wybrałam numer.

- Szczęść Boże, ja w sprawie rekolekcji w Licheniu. Tych wrześniowych, pięciodniowych. Chciałabym się zapisać na przyszły rok.

Po drugiej stronie zapadła cisza.

- Pięciodniowych? Proszę pani, my do Lichenia jeździmy w maju. Na jeden dzień. Msza, droga krzyżowa, obiad i wieczorem jesteśmy w domu.

- A we wrześniu?

- We wrześniu nigdzie nie jeździmy. Może pani pomyliła parafie?

Podziękowałam i odłożyłam telefon na kołdrę, obok różańców. Nie pomyliłam parafii. Pomyliłam się o dziesięć lat.

Rysiek wrócił po godzinie, z rękami czarnymi od smaru.

- Jolu, Kowalczykom padło łożysko, w poniedziałek muszę dokupić - zawołał od progu i poszedł myć ręce.

Pranie kręciło się w łazience, kurtka razem z nim. Paragon leżał w mojej szufladzie, pod rachunkami za prąd.

Nic nie powiedziałam. Ani tego dnia, ani przez następnych pięć. Gotowałam, prasowałam mu koszule, w niedzielę poszliśmy razem na dziesiątą. Patrzyłam, jak klęka, jak się żegna, jak przy znaku pokoju ściska moją dłoń. Sześćdziesiąt jeden lat, czterdzieści lat po ślubie, a ja siedziałam w ławce i układałam w głowie wszystko, co przez dekadę brałam za łaskę rekolekcji.

Piasek, który co roku wytrzepywałam z jego butów na balkonie. Mówił, że w Licheniu są piaszczyste alejki. Opaleniznę. To, że po powrocie zawsze sam nastawiał pranie, chociaż na co dzień nie umiał znaleźć proszku. Kazał mi odpocząć, mówił, że sam zrobi. Wzruszało mnie to. W tym roku pierwszy raz zapomniał, bo Kowalczykowa zadzwoniła w sobotę z samego rana.

Autokar odjeżdżał podobno spod kościoła na Bałutach o szóstej, a my mieszkamy na Retkini, na drugim końcu Łodzi. Rysiek nigdy nie pozwalał mi się zrywać, brał taksówkę. A przecież czterdzieści lat przepracował na kolei. Z kolejarską ulgą nad morze jedzie się za grosze.

I wtedy przypomniałam sobie wiosnę szesnastego roku. Rysiek przez pół roku pracował przy remoncie torów na Pomorzu. Wracał co drugi weekend, zarośnięty i zmęczony. Mieszkał na kwaterze pod Gdynią, u jakiejś kobiety, która wynajmowała pokoje robotnikom. Nawet nie zapamiętałam, jak się nazywała.

Do tego dochodziły fuchy. Rysiek od zawsze dorabiał - kontakty, lampy, pralki sąsiadów. W tym domu liczyłam każdy grosz, każdy rachunek, każdą ratę. Tylko jego fuch nie liczyłam nigdy. Z zaufania. Teraz ta jedna rubryka, której nie sprawdzałam, nie dawała mi spać.

W czwartek wieczorem położyłam paragon na stole w kuchni. Obok, w rzędzie, dziesięć różańców.

Rysiek stanął w drzwiach i zobaczył. Tego mu nie odbiorę - nie udawał, nie zapytał, co to jest. Usiadł ciężko na taborecie i długo patrzył na ten kawałek papieru.

- Ile ona ma lat? - zapytałam.

- Dziewięć. W listopadzie skończy dziesięć.

- Jak ma na imię?

- Hania.

Mówił do stołu, nie do mnie. Iwona, ta z kwatery w Redzie. Powiedziała mu jeszcze przed końcem delegacji, że jest w ciąży i że urodzi, bo ma czterdzieści dwa lata i drugiej szansy nie będzie. I że niczego od niego nie chce.

- Ale ja chciałem. - Wreszcie podniósł głowę. - Jolu, ja nie umiałem żyć tak, jakby jej nie było. Uznałem ją. Co miesiąc wysyłam, z fuch. A raz w roku jadę.

- Do Lichenia.

- Do Redy.

Patrzyłam na te trzy lody na paragonie.

- Jakie lody ona lubi? - zapytałam. Nie wiem, po co.

- Truskawkowe - odpowiedział od razu, bez namysłu.

To mnie złamało bardziej niż cała reszta. Nie Iwona, nie pieniądze. To, że wiedział. Że gdzieś nad morzem jest dziewczynka, której mój mąż raz w roku kupuje lody i nie musi pytać, jakie.

- A gdzie śpisz przez te pięć dni?

Milczał. Za długo.

- U nich - powiedział w końcu. - Nie będę cię już okłamywał.

"Już". Dziesięć lat w jednym słowie.

- Byłeś na jej komunii?

- Nie. Iwona przysłała zdjęcie. - Sięgnął po telefon, ale pokręciłam głową.

- A różańce?

- Ze Swarzewa. Co roku chodzę tam na mszę i modlę się za ciebie. - Głos mu się załamał. - Chciałem, żeby chociaż to było prawdziwe.

Wstyd mi do dziś, ale przy tym stole najpierw pomyślałam o mieszkaniu. Że kiedy Rysiek umrze, ta dziewczynka będzie po nim dziedziczyć tak samo jak nasza Magda. Księgowa we mnie zrobiła bilans, zanim żona zdążyła się rozpłakać.

Poprosiłam o numer do Iwony. Dał bez słowa. Zadzwoniłam w piątek rano, kiedy poszedł do Kowalczyków zakładać to łożysko.

- Pani Jolanta? - W tle grał telewizor, chyba bajka. - Boże... Coś się stało Ryśkowi?

- Nic mu się nie stało. Wiem o Hani.

Cisza. A potem usłyszałam coś, czego się nie spodziewałam.

- Ale przecież pani wiedziała - powiedziała cicho. - Rysiek mówił, że pani wie od początku. Że między wami od dawna jest tylko wspólne mieszkanie i że zgodziła się pani na ten jeden tydzień, byle po cichu, żeby ludzie nie gadali. Dlatego nigdy nie prosiłam o więcej. Nawet na komunię go nie zaprosiłam, bo myślałam, że pani by sobie tego nie życzyła.

Siedziałam z telefonem przy uchu i patrzyłam na różańce. Każdej z nas powiedział dokładnie tyle, ile mogła unieść. Mnie - Licheń. Jej - że ja wiem.

- Przepraszam - szepnęła Iwona. - Ja naprawdę...

- Wiem - przerwałam jej. I, o dziwo, wierzyłam.

Tego samego wieczoru powiedziałam Ryśkowi, że ma się wyprowadzić. Nie krzyczałam. Krzyczy się wtedy, kiedy człowiek ma jeszcze nadzieję, że coś przekrzyczy. Zadzwonił do siostry do Zgierza. Basia przyjechała po niego w niedzielę.

- Do Hani jeździj - powiedziałam, kiedy pakował torbę. - Częściej niż raz w roku. I jawnie. Ona niczemu nie jest winna. Tylko już nie z tego domu.

Różańce włożyłam mu do torby, wszystkie dziesięć. To były jego modlitwy, nie moje.

Na parkingu przed blokiem oddał mi klucze. Stałam z nimi w ręce, dopóki samochód Baśki nie skręcił za pawilonem.

Rozwodu nie chcę. Przysięgałam przed Bogiem i chociaż jedno z nas dotrzyma słowa. Ale w poniedziałek poszłam do adwokata w sprawie separacji.

Wodę święconą zostawiłam. Stoi w kuchni na parapecie, plastikowa Matka Boska z niebieską zakrętką. Nabrana pewnie w Swarzewie, nie w Licheniu. Ale woda to woda - ona akurat nie kłamała.

Przez dziesięć lat telefon mojego męża leżał w autokarze, którego nigdy nie było. var adsinserter = adsinserter || {}; adsinserter.tags = ['fulladsnew'];