Według testamentu taty działka pod Piasecznem jest po połowie moja i siostry. Siostra od razu zaproponowała, że odkupi moją część za sześćdziesiąt tysięcy, "bo to łąka, kto ją od ciebie weźmie".

W niedzielę sąsiad zza miedzy zapytał, czy to prawda, że sprzedajemy pod budowę - siostra proponowała mu całą za trzysta osiemdziesiąt.

- Pani Basiu, a to prawda, że sprzedajecie pod budowę?

Pan Stanisław oparł się o słupek ogrodzenia i patrzył na mnie spod daszka czapki dokładnie tak, jak patrzył pięćdziesiąt lat temu, kiedy złapał mnie na swojej czereśni. Stałam na środku taty łąki, w trawie po kolana, z naręczem bzu urwanym przy rowie, i nie rozumiałam pytania.

- Jaką budowę?

- No, Ewka mówiła. Że całą, za trzysta osiemdziesiąt. Ja bym wziął dla wnuka, ale tyle to ja nie mam... - urwał, bo zobaczył moją twarz. - To pani nie wie?

Trzysta osiemdziesiąt tysięcy. Trzy tygodnie wcześniej moja młodsza siostra siedziała u mnie w kuchni w Łodzi, mieszała herbatę z cytryną i mówiła spokojnie, jak o pogodzie: odkupię twoją połowę, Baśka, dam sześćdziesiąt. Bo to łąka, kto ją od ciebie weźmie. Ani prądu, ani porządnej drogi, tylko podatek płacić.

A ja kiwałam głową. Nawet mi ulżyło. Od dwóch lat, odkąd poszłam na emeryturę z fabryki, odkładałam na zęby, a tu nagle miałam mieć na zęby i jeszcze coś dla córki. Pomyślałam nawet, że Ewa jest dla mnie dobra.

- Nie wiem, panie Stasiu - powiedziałam. - Ale się dowiem.

Do samochodu szłam przez łąkę na skos, tak jak chodziłyśmy z Ewą jako dziewczynki, kiedy tata kosił siano, a mama przynosiła nam kanapki z twarogiem w papierze śniadaniowym. Ręce mi się trzęsły, kiedy szukałam kluczyków. Zamiast jechać prosto do siostry na obiad, skręciłam na cmentarz.

Tata leżał tam od stycznia. Położyłam bez na płycie i stałam nad nim dłuższą chwilę, jakbym czekała, że coś mi wytłumaczy. Ostatnie osiem lat mieszkał u Ewy w Piasecznie, po drugim udarze nie dawał już rady sam.

Ja przyjeżdżałam z Łodzi co kilka tygodni, czasem rzadziej, bo zmiany w zakładzie układano tak, że wolna niedziela była świętem. Przywoziłam sernik, siedziałam trzy godziny, wracałam. Ewa zostawała. Z jego lekami, z jego nocami, z jego złością na to, że ręka nie słucha.

Wiedziałam o tym przez cały czas. Tylko jakoś łatwiej było nie liczyć.

U Ewy pachniało rosołem. Grzegorz, jej mąż, otworzył mi drzwi w kapciach i od razu wrócił do telewizora. Ewa wyszła z kuchni, wycierając ręce w ścierkę.

- Byłaś na łące? - zapytała, zanim zdążyłam zdjąć buty.

Za szybko. Normalnie najpierw pytała o drogę i o moje kolano.

- Byłam. Bez już kwitnie.

Przy obiedzie mówiła więcej niż zwykle. O wnuczce, o cenach w Biedronce, o tym, że notariusz w Piasecznie bierze drożej niż w Warszawie, ale za to szybciej robi. Ja jadłam rosół i patrzyłam na meblościankę, na której między kryształowym wazonem a zdjęciem z jej wesela leżała zielona teczka. Na grzbiecie flamastrem: "Działka - geodeta".

Po co geodeta do łąki, której nikt nie weźmie?

Grzegorz po kompocie zabrał talerz i poszedł na mecz. Zostałyśmy w kuchni same. Ewa myła, ja wycierałam, tak jak u mamy przez całe dzieciństwo. Ona zawsze myła, bo mówiła, że ja tłukę.

- Pan Stanisław pytał mnie dzisiaj, czy sprzedajemy pod budowę - powiedziałam do talerza, który trzymałam w rękach.

Woda dalej leciała. Ewa nie odwróciła się od zlewu.

- Stary plotkarz - powiedziała cicho.

- Powiedział, że proponowałaś mu całą. Za trzysta osiemdziesiąt.

Zakręciła kran. W kuchni zrobiło się tak cicho, że słyszałam, jak w pokoju komentator krzyczy o rzucie rożnym. Ewa stała z mokrymi rękami nad zlewem i długo nic nie mówiła. Potem usiadła przy stole, nie wycierając dłoni.

- Dwa lata temu gmina zmieniła plan - zaczęła. - Łąka jest budowlana. Tata wiedział. Przyszło pismo, czytałam mu je na głos.

- I nic mi nie powiedziałaś.

- On mi powiedział. - Podniosła na mnie oczy i zobaczyłam, że są czerwone. - Siedział w tym fotelu i powiedział: "Łąka będzie twoja, Ewuniu. Za to wszystko". Prosiłam, żeby poszedł do notariusza, bo przecież testament był stary, jeszcze z czasów, jak mama żyła. A on: "Zdążymy". Nie zdążył.

- A sześćdziesiąt tysięcy?

Spuściła głowę.

- Tyle, żebyś się zgodziła i nie pytała.

Odłożyłam ścierkę. Chciałam krzyczeć, naprawdę chciałam. Że mnie okłamała. Że robiła ze mnie naiwną babę, która się jeszcze cieszyła i dziękowała. Że gdyby nie pan Stanisław i jego wnuk, podpisałabym u notariusza wszystko, co by mi podsunęła, i do końca życia myślałabym, że siostra mi pomogła.

Ale patrzyłam na jej ręce. Popękane od wody i od płynu do dezynfekcji, którym przez osiem lat przecierała tacie łóżko. I przypomniałam sobie, jak w Wigilię przed jego śmiercią przyjechałam z sernikiem, posiedziałam do szóstej i powiedziałam: "Ewka, ja muszę wracać, bo jutro rano mam pociąg do córki". A ona tylko kiwnęła głową.

- Nie wiem, czy tata naprawdę to powiedział - odezwałam się w końcu. - I nigdy się nie dowiem. Ty też to wiesz.

- Wiem.

- Ale wiem, kto go mył.

Nie odpowiedziała. Płakała bez dźwięku, z dłońmi płasko na ceracie.

Tamtego wieczoru niczego nie ustaliłyśmy. Wróciłam do Łodzi po ciemku i przez całą drogę nie włączyłam radia. W domu długo siedziałam w kuchni, liczyłam na kartce i skreślałam, liczyłam i skreślałam, aż zrobiła się druga w nocy.

Tydzień później zadzwoniłam do niej sama.

- Sprzedajemy razem - powiedziałam. - Za tyle, ile jest warta, nie za sześćdziesiąt i nie panu Stanisławowi po znajomości. Po połowie, tak jak tata zapisał. A z mojej połowy dam ci osiemdziesiąt tysięcy.

Po drugiej stronie była cisza.

- Baśka, nie musisz...

- Nie za łąkę - przerwałam jej. - Za tatę. Za te osiem lat, których ja nie dałam. I nie dlatego, że uwierzyłam w to, co mówisz. Po prostu to ci się należy, niezależnie od tego, czy on to powiedział, czy nie.

Długo nic nie mówiła. Potem usłyszałam, jak wydmuchuje nos.

- A z tymi sześćdziesięcioma... Baśka, ja się tego wstydzę.

- Wiem - powiedziałam. - I dobrze.

Działkę kupiło we wrześniu małżeństwo z dwójką dzieci, chcieli postawić dom blisko Warszawy. Podpisywałyśmy u notariusza obok siebie, każda swoim długopisem. Przelew zrobiłam siostrze jeszcze tego samego dnia, z telefonu, na parkingu przed kancelarią.

Rozmawiamy co niedzielę, jak dawniej. Śmiejemy się, wspominamy mamę, kłócimy o to, kto ma przywieźć znicze na Wszystkich Świętych. Ale coś się między nami przesunęło i już nie wróciło na miejsce. Kiedy Ewa mówi mi teraz, że coś jest tanie, łapię się na tym, że sprawdzam.

W październiku spotkałam pana Stanisława pod cmentarzem.

- I co, pani Basiu, sprzedane?

- Sprzedane - powiedziałam. - Po połowie. Tylko połówki wyszły nierówne. var adsinserter = adsinserter || {}; adsinserter.tags = ['fulladsnew'];