Przy rozwodzie mąż zabrał passata - powiedział, że mnie "strach za kierownicę puścić". Jeździłam rok autobusami. W czerwcu kupiłam od szwagra dziesięcioletnią toyotę. W lipcu zawiozłam wnuki nad morze, czterysta kilometrów - spały całą drogę

Przy rozwodzie mąż zabrał passata - powiedział, że mnie "strach za kierownicę puścić". Jeździłam rok autobusami. W czerwcu kupiłam od szwagra dziesięcioletnią toyotę. W lipcu zawiozłam wnuki nad morze, czterysta kilometrów - spały całą drogę.

Gdyby ktoś powiedział mi dwa lata temu, że będę jechała sama krajową siódemką, z dwoma wnuczkami śpiącymi na tylnym siedzeniu i szumem morza w nawigacji, pomyślałabym, że to żart.

Albo sen, z tych absurdalnych, po których budzisz się z poczuciem, że przez chwilę byłaś kimś innym. Ale to był lipiec, prawdziwy, gorący lipiec, a ja miałam za sobą czterysta kilometrów i ani jednego złego skrętu.

Muszę jednak zacząć od tego, co było wcześniej. Bo ta podróż nie wzięła się znikąd.

Z Wiesławem byliśmy razem dwadzieścia sześć lat. Poznaliśmy się w Częstochowie, w sklepie, w którym pracowałam - przyszedł po farbę do ścian, wyszedł z moim numerem telefonu. Miałam wtedy trzydzieści dwa lata, on trzydzieści pięć. Wydawał się spokojny, opanowany, taki, co nie podnosi głosu. I rzeczywiście - nigdy nie krzyczał. Ale z biegiem lat nauczyłam się, że cisza też potrafi dusić.

Wiesław był kierowcą w firmie transportowej, codziennie za kółkiem. Ja miałam prawo jazdy od lat, ale rzadko jeździłam. Na początku to była kwestia wygody - po co mam jechać, skoro on i tak jedzie?

Potem wygoda zamieniła się w przyzwyczajenie, a przyzwyczajenie w coś innego. W pewnym momencie Wiesław zaczął mówić przy ludziach, że boję się prowadzić. Mówił to lekko, z uśmiechem, jakby to był dowcip. - Jolka za kierownicą? Panie, to dopiero thriller - żartował przy sąsiadach, przy rodzinie, przy moich koleżankach.

A ja się śmiałam razem z nim. Bo tak było łatwiej.

Kiedy po dwudziestu sześciu latach złożyłam pozew o rozwód, Wiesław zabrał passata. Auto było kupione na niego, ale połowę rat spłaciłam ze swojej pensji. Powiedział wtedy zdanie, które zapamiętam pewnie do końca życia: - Jolka, daj spokój. Ciebie strach za kierownicę puścić.

Nie powiedział tego złośliwie. To było gorsze - powiedział to z troską. Jakby naprawdę wierzył, że chroni mnie przed sobą samą. I przez parę tygodni prawie mu uwierzyłam. Prawie pomyślałam, że faktycznie jestem kobietą, która nie potrafi skręcić w lewo na skrzyżowaniu.

Przez rok jeździłam autobusami. Linia pięćdziesiąt trzy do pracy - czterdzieści minut w jedną stronę, z przesiadką. Zimą czekanie na przystanku przy minus dziesięciu, z kapturem naciągniętym na czoło, z nosem jak lodowa kostka.

Koleżanki z pracy podrzucały mnie czasem do domu. - Jolka, nie gniewaj się, ale czemu ty sobie auta nie kupisz? - pytała Marysia, stukając paznokciami w kierownicę. - A po co mi? Dojeżdżam - odpowiadałam za każdym razem. I za każdym razem brzmiało to trochę mniej przekonująco.

Córka Magda mieszkała w Katowicach z mężem Darkiem i dwiema dziewczynkami - Zosią i Klarą. Sześć i cztery lata. Wcześniej, kiedy byliśmy jeszcze z Wiesławem, jeździliśmy do nich co dwa tygodnie. Teraz Magda przyjeżdżała do mnie raz w miesiącu, bo Darek był jedynym kierowcą.

- Mamo, kup sobie jakiegoś malucha - mówiła Magda. - Nie musi być nowy. Darek ci znajdzie. Ja wzruszałam ramionami. Nie chciałam malucha od Darka. Nie chciałam łaski od nikogo. Chciałam... sama nie wiedziałam, czego chcę. A raczej wiedziałam, tylko bałam się to powiedzieć głośno.

Zmienił się w maju, kiedy Zosia powiedziała mi przez telefon: - Babciu, a kiedy nas zabierzesz na plażę? Jak dziadek nas kiedyś zabrał?

Wiesław zawoził wnuczki nad morze dwa lata temu. Jeden raz. Trzy godziny w jedną stronę, mała Klara wymiotowała w foteliku, Zosia zjadła pół litra lodów i bolał ją brzuch. A mimo to - dla nich to było najlepsze wspomnienie roku. Bo dziadek zawiózł. Bo jechali autem. Bo morze.

Po tym telefonie zadzwoniłam do szwagra. Grzegorz, mąż mojej siostry, miał dziesięcioletnią toyotę yaris, którą chciał sprzedać, bo kupił nowszą. Zapytałam o cenę. Powiedział kwotę.

Zapytałam, czy mogę ją obejrzeć w weekend. Przez chwilę milczał. - Jolka, ty chcesz sama prowadzić? - zapytał ostrożnie. Nie obraziłam się. Grzegorz znał mnie dwadzieścia lat i przez dwadzieścia lat widział mnie wyłącznie na miejscu pasażera.

- Chcę - powiedziałam.

Auto było srebrne, z drobnymi rysami na zderzaku i lekko wyblakłymi dywaniczkami. Grzegorz wymienił mi olej, sprawdził opony, zamontował nowy odświeżacz powietrza. Kiedy wręczył mi kluczyki, powiedział: - Jedź spokojnie, Jolka. Nie spiesz się.

Pierwsze dni były koszmarne. Jechałam po osiedlu z prędkością roweru, z mokrymi dłońmi na kierownicy, z sercem w gardle. Parkowałam tylko przodem, bo cofanie wydawało mi się aktem rozpaczy. Na rondzie przy Bierunia zapomniałam, który zjazd jest mój, i okrążyłam je dwa razy. Ale nie zrezygnowałam.

Po dwóch tygodniach jeździłam do pracy. Po trzech - do Magdy do Katowic. Sama. Sześćdziesiąt kilometrów. Zaparkowanie pod ich blokiem zajęło mi cztery podejścia, ale kiedy Zosia zobaczyła mnie przez okno i krzyknęła - Babcia przyjechała sama! - poczułam coś, czego nie potrafię opisać. Jakby ktoś otworzył okno w pokoju, w którym stęchłe powietrze stało od lat.

Magda zrobiła mi herbatę i zapytała cicho: - Mamo, czemu tak długo? Miała na myśli nie drogę. Miała na myśli lata.

Wzruszyłam ramionami. - Sama nie wiem, córeczko.

Ale wiedziałam. Wiesław zabrał mi passata, ale tak naprawdę nie chodziło o auto. Zabrał mi pewność, że potrafię. Robiło się to powoli, przez lata, zdanie po zdaniu, żart po żarcie. - Jolka, zostaw, ja poprowadzę.

Jolka, ty lepiej nie ruszaj. Jolka, daj spokój. I zostawiałam. Nie ruszałam. Dawałam spokój. Aż pewnego dnia obudziłam się jako kobieta, która boi się jeździć - bo mąż powtórzył jej to wystarczająco wiele razy.

W lipcu zabrałam Zosię i Klarę nad morze. Czterysta kilometrów. Wyjechałam o piątej rano, żeby ominąć korki. Dziewczynki zasnęły koło Wielunia i obudziły się dopiero, kiedy zobaczały piasek za szybą. Klara powiedziała: - Babciu, ty umiesz daleko jechać!

A ja powiedziałam: - Umiem, kochanie. Umiem.

Na parkingu w Łebie siedziałam jeszcze chwilę z rękami na kierownicy, zanim otworzyłam drzwi. Przez otwarte okno szumiało morze. Srebrna toyota tykała cicho, stygąc po czterystu kilometrach, i wyglądała trochę jak ja - nie nowa, nie lśniąca, z paroma rysami, ale taka, która dojechała.

Wieczorem, kiedy dziewczynki lepiły babki z piasku, zadzwoniła Magda. - Mamo, jak dojechałaś? - W porządku - powiedziałam. - Spały całą drogę. - Magda milczała chwilę. - Tato dzwonił do Darka. Pytał, kto was zawiózł. Powiedział, że pewnie Darek, bo - tu Magda zawahała się - bo ty sama byś chyba nie dojechała. Popatrzyłam na morze. Na wnuczki bawiące się w fale. Na kluczyki od toyoty, które leżały obok mnie na kocu.

- Powiedz mu, że dojechałam - odparłam. - I że wracam za tydzień. Też sama.

Nie wiem, czy Wiesław naprawdę wierzył, że nie dam rady. Może wierzył. Może tak mu było wygodniej. Może jedno i drugie. Nie chcę go osądzać - przeżyliśmy razem dwadzieścia sześć lat, urodziła nam się córka, mieliśmy dobre chwile.

Ale wiem jedno: kiedy ktoś ci mówi przez dwadzieścia lat, że czegoś nie umiesz, najtrudniejsze nie jest nauczenie się od nowa. Najtrudniejsze jest uwierzenie, że w ogóle warto spróbować.

Ta toyota ma już jedenaście lat i nowy odświeżacz powietrza od Grzesia. Na liczniku przybyło pięć tysięcy kilometrów od czerwca. A ja mam na zimę zamiar pojechać do sanatorium do Krynicy, bo Marysia z pracy mówi, że tam pięknie. Czterysta kilometrów? Dam radę. var adsinserter = adsinserter || {}; adsinserter.tags = ['fulladsnew'];